در ادامه مطلب گذشته ، این قسمت را به بند 2 فصل الف فهرست مصادیق محتوای مجرمانه قانون جرایم رایانه ای اختصاص می دهم :
« 2ـ تحریک، تشویق، ترغیب، تهدید یا دعوت به فساد و فحشاء و ارتکاب جرایم منافی عفت یا انحرافات جنسی »
این بند نظر به بند ( ب ) ماده 15 قانون جرایم رایانه ای و بند ( ب ) و تبصره ماده 639 قانون مجازات اسلامی دارد که توجه شما را به متن مواد مذکور جلب می نمایم :
ماده ١٥ قانون جرایم رایانه ای : « هرکس از طریق سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا حاملهای داده مرتکب اعمال زیر شود، به ترتیب زیر مجازات خواهد شد:
الف _ ...
ب _ چنان چه افراد را به ارتکاب جرایم منافی عفت یا استعمال مواد مخدر یا روانگردان یا خودکشی یا انحرافات جنسی یا اعمال خشونتآمیز تحریک یا ترغیب یا تهدید یا دعوت کند یا فریب دهد یا شیوه ارتکاب یا استعمال آن ها را تسهیل کند یا آموزش دهد، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات .
تبصره ـ مفاد این ماده و ماده (١٤) شامل آن دسته از محتویاتی نخواهد شد که برای مقاصد علمی یا هر مصلحت عقلایی دیگر تهیه یا تولید یا نگهداری یا ارایه یا توزیع یا انتشار یا معامله میشود. »
ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی ( تعزیرات ) : « افراد زير به حبس از يك تا ده سال محكوم مي شوند و در مورد بند ( الف ) علاوه برمجازات مقرر ، محل مربوطه به طور موقت با نظر دادگاه بسته خواهدشد :
الف - ...
ب - كسي كه مردم را به فساد يا فحشا تشويق نموده يا موجبات آن را فراهم نمايد .
تبصره - هرگاه برعمل فوق عنوان قوادي صدق نمايد علاوه بر مجازات مذكور به حد قوادي نيز محكوم مي گردد . »
هر چند بند 2 فصل الف فهرست مصادیق محتوای مجرمانه نظر به بند ( ب ) ماده 15 قانون جرایم رایانه ای و بند ( ب ) و تبصره ماده 639 قانون مجازات اسلامی دارد ، لیکن چون قانون جرایم رایانه ای قانون خاص است و قانون مجازات اسلامی ( تعزیرات ) قانون عام ، اعمالی که در حدود بند 2 فصل الف فهرست مصادیق محتوای مجرمانه ، جرم تلقی می شوند قابلیت مجازات برابر بند ( ب ) ماده 15 قانون جرایم رایانه ای را دارند .
در این جا بی مناسبت نیست که تعریف کوتاهی از عام و خاص تقدیم دوستان نمایم :
عام در اصطلاح اصول فقه و حقوق ، كلمهاى است كه همه افرادى را كه به آن نام، ناميده ميشوند، فرا گيرد و براى آن ها وضع شده باشد ، و در خصوص بحث ما ، قانونی است که تمام کسانی که عمل مجرمانه را از هر طریق ممکن انجام می دهند ، شامل می گردد ( قانون مجازات اسلامی )، راه ارتکاب عمل مجرمانه مهم نیست بلکه صرف انجام عمل مجرمانه مشمول مجازات می شود . یعنی صرف تشویق مردم به فساد یا فحشا یا فراهم نمودن موجبات فساد يا فحشا جرم محسوب و مستوجب مجازات می شود و قانون گذار به وسیله تشویق و ... نظر ندارد . وقتى مقنن يا متكلم از لفظ عام استفاده ميكند، ميخواهد حكم يا كلام را در مورد كليه امورى كه مفهوم مورد نظرش صلاحيت شمول دارد، سارى و جارى كند و اگر بخواهد پارهاى از افراد را از شمول حكم يا كلام خارج نمايد، بلافاصله يا در جاى ديگر، آن ها را استثناء ميكند .
خاص در اصطلاح اصول فقه و حقوق ، كلمهاى است كه دايره شمولش نسبت به عام کوچک تر باشد و يا مقصود لفظى است كه بعضی از افراد عام را شامل شود .در بحث ما قانون جرایم رایانه ای قانون خاص در مقابل قانون عام ( قانون مجازات اسلامی ) ، قرار می گیرد . چون در این قانون به نحوه ارتکاب عمل مجرمانه از راه خاصی ( سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا حاملهای داده ) نظر دارد دایره شمول به نسبت تمام افراد محدود تر می شود . لذا در مواردی که کسی از طریق سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا حاملهای داده تحریک، تشویق، ترغیب، تهدید یا دعوت به فساد و فحشاء و ارتکاب جرایم منافی عفت یا انحرافات جنسی را انجام می دهد مشمول مجازات مندرج در قانون جرایم رایانه ای می گردد .( منظور از کس در تمام مواد قانونی ایران انسان است در حالی که هر گاه عبارت شخص به کار برده شد نظر به شخص حقیقی یا حقوقی است ) .
قانون گذار در بند 2 فصل الف فهرست مصادیق محتوای مجرمانه صرف تحریک، تشویق، ترغیب، تهدید یا دعوت به فساد و فحشاء و ارتکاب جرایم منافی عفت یا انحرافات جنسی از طریق سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا حاملهای داده را جرم دانسته و این که اعمال مزبور آیا نتیجه ای هم داشته یا خیر از اهمیتی برخوردار نیست یعنی شاید کسی از طریق سایتی این اعمال را انجام دهد ولی بنا به دلایلی مثلن کم بازدید بودن سایت مزبور ، هیچ کس تحریک، تشویق، ترغیب، تهدید یا دعوت به فساد و فحشاء و ارتکاب جرایم منافی عفت یا انحرافات جنسی نشود یا از راه اس ام اس این اعمال را انجام دهد ، به صرف انجام اعمال مزبور مستوجب مجازات می گردد زیرا نظم اجتماعی را در فضای مجازی از بین برده و موجب ایجاد ناامنی اخلاقی در محیط مزبور شده است .
اما جرایم منافی عفت از نظر قانون گذار چه جرایمی را شامل می شود ؟
الف ) _ زنا : ماده ۶۳ قانون مجازات اسلامی « زنا عبارت است ازجماع مرد با زني كه بر او ذاتا حرام است گرچه در دبر باشد ، درغير موارد وطي به شبهه »
ب ) _ لواط : ماده ۱۰۸ قانون مجازات اسلامی « لواط وطي انسان مذكر است چه به صورت دخول باشد يا تفخيذ »
پ ) _ مساحقه : ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی « مساحقه ، هم جنس بازي زنان است با اندام تناسلي »
ت ) _ قوادی : ماده ۱۳۵ قانون مجازات اسلامی « قوادي عبارت است از جمع و مرتبط كردن دو نفر يا بيشتر براي زنا يا لواط »
ث ) _ قذف :ماده ۱۳۹ قانون مجازات اسلامی«قذف نسبت دادن زنا يا لواط است به شخص ديگري »
ج ) _ رابطه نامشروع یا عمل منافی عفت غیر از زنا : « ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی ( تعزیرات ) « هرگاه زن و مردي كه بين آن ها علقه زوجيت نباشد ، مرتكب روابط نامشروع يا عمل منافي عفت غير از زنا از قبيل تقبيل يا مضاجعه شوند ، به شلاق تا نود و نه ضربه محكوم خواهند شد و اگر عمل با عنف و اكراه باشد فقط اكراه كننده تعزير مي شود »
چ ) _ زنا با اقرار کمتر از چهار مرتبه :ماده ۶۸ قانون مجازات اسلامی«هرگاه مرد يا زني در چهار بار نزد حاكم اقرار به زنا كند محكوم به حد زنا خواهد شد و اگر كمتر از چهار بار اقرار نمايد تعزير مي شود »
ح ) _ قرار گرفتن دو مرد به طور برهنه زیر یک پوشش : ماده ۱۲۳ قانون مجازات اسلامی « هر گاه دو مرد كه با هم خويشاوندي نسبي نداشته باشند بدون ضرورت در زير يك پوشش به طور برهنه قرار گيرند هر دو تا ۹۹ ضربه شلاق تعزير مي شوند »
خ ) _ بوسیدن از روی شهوت : ماده ۱۲۴ قانون مجازات اسلامی « هر گاه كسي ديگري را از روي شهوت ببوسد تا۶۰ ضربه شلاق تعزير مي شود »
د ) _ قرار گرفتن دو زن به طور برهنه زیر یک پوشش : ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی « هر گاه دو زن كه با هم خويشاوندي نسبي نداشته باشند بدون ضرورت برهنه زير يك پوشش قرار گيرند به كمتر از صد تازيانه تعزير مي شوند . در صورت تكرار اين عمل و تكرار تعزير در مرتبه سوم به هر يك صد تازيانه زده مي شود »
ذ ) _ حضور زنان در معابر و انظار عمومی بدون حجاب شرعی : تبصره ماده 638 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات ) « زناني كه بدون حجاب شرعي در معابر و انظار عمومي ظاهر شوند به حبس از ده روز تا دو ماه و يا از پنجاه هزار تا پانصدهزار ريال جزاي نقدي محكوم خواهند شد »
ر ) _ تظاهر به عمل حرام به صورت علنی و در انظار و اماکن عمومی : ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی ( تعزیرات ) « هركس علنن در انظار و اماكن عمومي و معابر تظاهر به عمل حرامي نمايد علاوه بركيفر عمل به حبس از ده روز تا دو ماه يا تا ( ۷۴ ) ضربه شلاق محكوم مي گردد و در صورتي كه مرتكب عملي شود كه نفس آن عمل داراي كيفر نمي باشد ولي عفت عمومي را جريحه دار نمايد فقط به حبس از ده روز تا دو ماه يا تا ( ۷۴ ) ضربه شلاق محكوم خواهدشد »
ز ) _ دایر کردن اماکن فساد : بند الف ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی ( تعزیرات ) « افراد زير به حبس از يك تا ده سال محكوم مي شوند و در مورد بند ( الف ) علاوه برمجازات مقرر ، محل مربوطه به طور موقت با نظر دادگاه بسته خواهدشد : الف - كسي كه مركز فساد و يا فحشا داير يا اداره كند »
ژ ) _ پوشیدن لباس و آرایش خلاف شرع و موجب فساد : ماده چهار قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و مجازات فروشندگان لباسهایی که استفاده از آن ها در ملاعام خلاف شرع است یا عفت عمومی را جریحه دار کند ـ مصوب 1365 « کسانی که در انظار عمومی وضع پوشیدن لباس و آرایش آنان خلاف شرع و یا موجب ترویج فساد و یا هتک عفت عمومی باشد توقیف و خارج از نوبت در دادگاه صالح محاکمه و حسب مورد به یکی از مجازات های مذکور در ماده 2 محکوم می گردند »
ماده 2 قانون مزبور بیان می دارد که : « مجازات تعزیری تولیدکنندگان داخلی و وارد کنندگان و فروشندگان و استفاده کنندگان البسه و نشان های مذکور در ماده یک به شرح زیر خواهد بود:
1 _ تذکر و ارشاد
2 _ توبیخ و سرزنش
3 _ تهدید
4 _ تعطیل محل کسب به مدت سه ماه تا شش ماه در مورد فروشنده و جریمه نقدی از 500 هزار ریال تا یک میلیون ریال در مورد وارد کننده و تولید کننده ، 10 تا 20 ضربه شلاق یا جریمه نقدی از 20 تا 200 هزار ریال در مورد استفاده کننده .
5 _ لغو پروانه کسب در مورد فروشنده و 20 تا 40 ضربه شلاق یا جریمه نقدی از 20 تا 200 هزار ریال در مورد استفاده کننده .
دادگاه با توجه به شرایط و حالات مجرم دفعات و زمان و مکان وقوع جرم و دیگر مقتضیات ، مجرم را به یکی از مجازات های مذکور محکوم می نماید .
تبصره 1 _ دادگاه ، تولید کننده را ملزم به تعطیل خط تولید مخصوص و انطباق آن با ضوابط اسلامی می نماید.
تبصره 2 _ در صورتی که مجرم کارمند دولت باشد علاوه بر یکی از مجازات های فوق به یکی از مجازات های زیر محکوم می شود :
1 _ انفصال موقت تا دو سال .۲ _ اخراج و انفصال از خدمات دولتی .۳ _ محرومیت استخدام به مدت پنج سال در کلیه وزارت خانه ها و شرکت ها و نهادها و ارگان های دولتی و عمومی »
ماده یک قانون اشاره شده نیز اشعار دارد : « کسانی که عالمن لباس ها و نشانه هایی که علامت مشخصه گروهک های ضد اسلام یا انقلاب است تولید کنند یا وارد کنند و یا بفروشند و یا در ملاء عام و انظار عمومی از آن ها استفاده نمایند مجرم شناخته می شوند و البسه و اشیاء مذکور در حکم قاچاق محسوب می شود.
تبصره نشان های مذهبی اقلیت های دینی رسمی برای پیروان این ادیان از شمول این قانون مستثنی است .
س ) _ به نمایش گذاشتن عکس یا فیلم های مبتذل و تجارت آن ها : بند یک ماده 640 قانون مجازات اسلامی ( تعزیرات ) « اشخاص ذيل به حبس از سه ماه تا يك سال و جزاي نقدي از يك ميليون وپانصدهزار ريال تا شش ميليون ريال و تا ( ۷۴ ) ضربه شلاق يا به يك يا دو مجازات مذكور محكوم خواهندشد :1 _ هركس نوشته يا طرح ، گراور ، نقاشي ، تصاوير ، مطبوعات ، اعلانات ، علايم ، فيلم ، نوارسينما و يا به طور كلي هرچيز كه عفت و اخلاق عمومي را جريحه دار نمايد براي تجارت يا توزيع به نمايش و معرض انظار عمومي گذارد يا بسازد يا براي تجارت و توزيع نگاهدارد»
در پایان به تعریف کلمه های مندرج در بند 2 فصل الف فهرست مصادیق محتوای مجرمانه می پردازم :
تحریک : حرکتدادن, جنبانیدن, به حرکتدر آوردن, برانگیختن ( مصدر ) جنبانیدن به جنبش آوردن.( اسم ) انگیزش ترغیب . جمع : تحریکات .
تشویق : بهشوق آوردن, راغببودن, آرزومندساختن, دل گرم
ترغیب : راغبکردن, به رغبتدر آوردن, خواهانکردن ( مصدر ) خواهان کردن ، گراینده کردن ، راغب کردن ، به رغبت آوردن . ( اسم ) گرایندگی ، راغبی . جمع : ترغیبات .
تهدید : ترسانیدن, بیمدادن, عقوبتدادن ( مصدر ) ترسانیدن بیم دادن بیم کردن . ( اسم ) بیم . جمع : تهدیدات .
دعوت : ( مصدر ) خواندن . راه نمودن . به میهمانی یا برای کاری خواستن . ( اسم ) راهنمایی ، رهبری . ( اسم ) دعائ جمع دعوات .
