مشروح مذاکرات تدوین قانون اساسی قسمت دوم
رئیس (خادمی) : آقای مهندس بازرگان بفرمائید.
مهندس بازرگان (نخست وزیر) : بسم اللّه الرحمن الرحیم الحمد اللّه الذی هدینا لهذا و ما کنا لنهتدی لولا ان هدینااللّه. به نام
خداوند ذوالجلال و بنا به مأموریتی که رهبر عالیقدر انقلاب حضرت امام خمینی
در تاریخ 15 بهمن 1357 به دولت موقت تفویض کرده اند، مفتخرم مجلس بررسی قانون
اساسی جمهوری اسلامی ایران را افتتاح نمایم و از این تصادف زمانی همگی
خوشحال باشیم که نام و ننگ کودتای 28 مرداد 1332 با خاطره شیرین یکی از
گام های پیروزی مبارزات ضد استبدادی ملت ایران زدوده می گردد. به حول
و قوه الهی و با فداکاری و همکاری مردم شرافت مند ایران پس از واژگونی نظام
استبدادی 2500 ساله، دولت توفیق یافت چهار مرحله از پنج مرحله مأموریت خود
را علی رغم کارشکنی های مستمر بداندیشان داخل و خارج و مشکلات استثنائی
دوران حاضر طی نماید. روز جمعه 29 تیرماه 1358 انتخابات سراسری
کشور برای تعیین 73 نفر نمایندگان محترم - به نحوی که سالم تر، بی خدشه تر و بی
دخالت تر از تمام ادوار بعد از انقلاب مشروطیت بود - انجام یافت و اینک
افتخار دارد که انعقاد مجلس بررسی قانون اساسی جدید را به ملت ایران و به
شما نمایندگان و به رهبری انقلاب تبریک گفته، طرح قانون اساسی را که در
شورای طرح های انقلاب تدوین گردیده به تصویب هیأت وزیران و تصحیح و تایید
شورای انقلاب رسیده است و متضمن 12 فصل و 151 اصل می باشد، حضورتان تقدیم
نماید تا مورد بررسی و تصویب نهائی برای ارائه به آراء عمومی قرار دهید.
علاوه
بر طرح قانون اساسی مجموعه نظرات ابراز شده از طرف مردم را که با مساعی
آقایان کارمندان دفتر مجلس سنای سابق جمع آوری و تنظیم شده است و آقای دکتر
یداللّه سحابی وزیر مشاور در طرح های انقلاب بعداً توضیحات لازم را به عرض
خواهند رساند، ضمیمه می نمایم. اینک وظیفه بس خطیر و مسئوولیت تاریخی بس عظیم در پیشگاه خلق و خالق به دوش نمایندگان گرامی گذارده شده است. از خداوند کریم آرزوی دقت و سرعت و موفقیت تان را در این امر مهم دارم.
بار
امانتی که از طرف ملت و بدون تعلق به صنف خاص به عهده گرفته اید، نه تنها شما
را در برابر مبارزین و شهیدان گذشته و در برابر نسل حاضر ایران مسئوول
کرده است، بلکه جواب گوی نسل های آینده نیز خواهید بود. ضمن آن که
فراموش نخواهید فرمود که با توجه به استقبال شایان و احساسات فراوان و
مشارکت معنوی تمام مردم ستمدیده و عدالت طلب جهان مخصوصاً مسلمانان نسبت به
انقلاب پیروزمند ایران و علاقه و میل به تأسی که طبعاً به جمهوری اسلامی
دارند، قانون اساسی ما به تعبیری قانون اساسی همه مسلمانان و معرف نظام
حکومتی اسلام خواهد بود. هم حق تاریخ و ملت ایران باید به نحو احسن در آن ادا شود و هم حق مسلمانان چهارگوشه دنیا در آئین الهی ابراهیم. بنابراین جا دارد به مصداق «ان الدین عند اللّه الاسلام» و فرمان «تعالوا الی کلمة سواء» انعکاس آینده جهان شمولی قرآن باشد. در
طرح تقدیمی آن چه از اصول آزادی، حق انتقاد، حاکمیت ملی و رأی اکثریت آمده
است، نه ارمغان مغرب زمین و تقلید و تحمیل بیگانگان است نه میراث نظام
شاهنشاهی مخلوع، بلکه در تعبیرهای اختیار، امر به معروف، نهی از منکر و دستور
مشورت، محتوی اصولی است منطبق با قرآن و منبعث از مشیت الهی ازلی رحمان. به نمایندگی
دولت موقت جمهوری اسلامی ایران توفیق همگان را در آن چه رضای خدا و خیر
هم وطنان است برای تسریع در تصویب لایحه تقدیمی و حسن انجام چنین رسالت
تاریخی آرزو می نمایم.
رئیس (خادمی) : تکبیر بگوئید
(حضار همه تکبیر گفتند)