مشروح مذاکرات تدوین قانون اساسی قسمت هشتم
نایب رئیس (بهشتی) : جناب آقای ربانی بفرمائید.
ربانی شیرازی : بسم اللّه الرحمن الرحیم آن چه که به نظر می آید حضار در مجلس، منتخبین ملتند برای یک کار تخصصی، یعنی بررسی پیش نویس قانون اساسی که آیا این قانون، این پیش نویس، انطباق با قوانین اسلامی دارد یا ندارد؟ که اگر ندارد آن را منطبق با اسلام بسازند. بنابراین کار آقایان یک کار تخصصی است و برنامه کار تخصصی را هم متخصصان می توانند تعیین نمایند. کسانی که خارج از این عده هستند نمی توانند برنامه کار آن ها را تعیین کنند، مخصوصاً این که تعیین این برنامه در کیفیت قانونی که بعداً مورد رسیدگی واقع می شود، دخالت دارد. به این معنی که ما می توانیم این برنامه را چند جور تدوین کنیم یکی این که جمع مواد قانون از نظر آقایان بگذرد و روی آن تحقیق و تدقیق نمایند و یک قسمت این که نه، بیائید هر قسمتی را به دست گروهی بسپارید که لازمه اش این است که دقت کافی و تحقیق در تمام مواد آن حاصل بشود. روی این اصل من خیال می کنم که تهیه برنامه وظیفه خود آقایان است و نه از طرف گروه دیگری که خارج از صلاحیت آنها می باشد. علاوه بر این ما منتخب مردمیم نه منتخب شورای انقلاب یا دولت که بخواهند برای ما برنامه ریزی کنند. این یک مطلب است، مطلب دوم در رابطه با خود برنامه، آن چیزی که به نظر بنده می آید کمیسیون های چند نفری تشکیل بشود، کلیه اصول در حدود 150 تا 200 اصل است به اختلاف پیش نویس ها. بعضی در حدود 150 و بعضی در حدود 200 اصل است. یک ماه هم ما وقت داریم اگر یک کمیسیون دوازده نفری را تعیین کنیم می توانیم روزی 5 تا 7 اصل را در آن بگنجانیم و آن اصولی را که برای کمیسیون ها تعیین می کنیم، تمام افراد کمیسیون ها می توانند آن را با دقت و تحقیق بررسی کنند. بنابراین کمیت کار که به این نحو است کیفیتش هم به همین نحو باشد.
نایب رئیس (بهشتی) : جناب آقای ربانی عذر می خواهم اول درباره اصل تصویب آئین نامه می خواهیم صحبت بکنیم، نظرات آقایان درباره کیفیت در مرحله بعدی است.
ربانی شیرازی : پس اگر بحث درباره اصل برنامه است و فعلا کیفیت مورد توجه نیست، بنده عقیده ام این است که برنامه را خود آقایان باید تعیین نمایند. دیگر عرضی ندارم.
نایب رئیس (بهشتی) : دو نفر از آقایان وقت خواسته اند قبل از کفایت در مذاکرات می توانیم بحث را ادامه دهیم. آقای منتظری بفرمائید.
رئیس (منتظری) : اعوذ باللّه من الشیطان الرجیم بسم اللّه الرحمن الرحیم با تأیید فرمایشات آقای ربانی، به عنوان تأکید عرض کنم که کاری است اساسی که سی و پنج، شش میلیون جمعیت ایران به عهده آقایان گذاشتند و ملتی که این همه خون داده است، این همه خسارت دیده است، شما را انتخاب کرده برای این که یک قانون صددرصد اسلامی در کشور ما به مورد عمل گذاشته شود. این ملت به آقایان اعتماد کرده اند و متد و روش کار بسیار مؤثر است که این کار خوب انجام شود، یا بد انجام شود. بنابراین وقتی که آقایان موظفند که کار را خوب انجام بدهند قهراً بایستی آن متد و روش کار را خود آقایان با عقل خودشان، با فکر خودشان، انتخاب کنند، که در یک چهارچوب معینی فکر شما را محصور نکرده باشند. که بگویند باید در این چهارچوب فکر کنید، نه، آزاد باشید. اگر برای مذاکرات حد و مرزی معین می شود، حد و مرزی است که با فکر خودشان تنظیم کرده اند و اصول قانون اساسی را بررسی می کنند. این که فرمودند شورای انقلاب، ما همه مخلص شورای انقلاب هستیم ولی می دانید که شش، هفت ماه از مدت انقلاب می گذرد، البته باز هم باید باشد ولی آن چه مردم باید صددرصد حرف شورای انقلاب را عمل کنند، در صورتی است که یک چنین آزادی عملی نداشته باشند که در انتخابات آزادی بیایند و رأی بدهند و نمایندگان خود را انتخاب کنند و آن ها را که اعتماد دارند به مجلس بفرستند. در یک چنین وقتی دیگر نمی شود گفت شورای انقلاب، شورای انقلاب مال وقت اضطرار و وقت جنگ است، در وقتی که تازه انقلاب شده است. اگر آرامش در کشور ما نبود، پس انتخابات آزادی هم نبوده. ما مدعی هستیم که آرامش برقرار شده و ملت آزادانه توانسته است رأی بدهد و منتخبین خودشان را به مجلس بفرستند و منتخبین کار خود را انجام بدهند و کار خوب انجام بدهند و کار خوب انجام دادن توقف دارد به این که آزاد باشند، دست و پایشان را در پوست گردو نگذارید و بگوئید شما موظفید که این جور کار کنید. بنابراین روش کار این است که خود آقایان باید انتخاب کنند. متشکرم.
نایب رئیس (بهشتی) : آقای مکارم شیرازی بفرمائید.
مکارم شیرازی : بسم اللّه الرحمن الرحیم قسمتی از عرایضی را که بنده می خواستم بکنم، جناب منتظری و جناب آقای ربانی بیان کردند. چیزی را که بنده می خواهم اضافه کنم این است که آئین نامه داخلی این مجلس در واقع بیان طرز تفکر هیچ کس نمی تواند باشد که به من بگوید این چنین فکر کن. من باید خودم ببینم چگونه بهتر می توانم فکر کنم و اصولا شورای انقلاب مربوط به مسائل کلی مملکت است و من فکر می کنم که اصلا با همه احترامی که برای شورای انقلاب قائل هستیم، مسأله از حدود صلاحیت شورای انقلاب بیرون است، برای این که کار من و فکر من و روش فکر من از هم جدا نمی تواند باشد. این آئین نامه ای که تنظیم شده تا آن جائی که من اشاره ای در جراید دیده ام متأسفانه هنوز اصلش را به ما نداده اند و فقط اشاره ای در جراید بود. اگر آن باشد، من فکر می کنم خیلی از فکرهای ما به هدر رفته باشد. وقتی من این چنین تصور می کنم آن وقت چگونه می توانم طبق این آئین نامه به نفع قانون اساسی ابراز نظر بکنم؟ روشی که نمی توانم دفاع از قانون اساسی کنم آن روش را به من کسی تحمیل کند و بگوید مطابق این روش فکر کن، مطابق این روش اظهار نظر کن، مطابق این روش قانون اساسی تنظیم کن، اگر من می خواهم تنظیم و تصویب کنم، پس روش و طرز فکر را هم، من باید انتخاب بکنم و ما قبلا با رفقا، پر از صفا و صمیمیت و تفاهم نشسته بودیم و بررسی می کردیم. یک طرح هائی هست که خیلی بهتر از طرحی است که از طرف شورای انقلاب پیشنهاد شده اگر آن طرح ها عملی بشود فکر می کنم برداشت این جلسه، چند برابر بشود. آیا صحیح است آن طرحی را که ما فکر می کنیم اگر مطابق آن رفتار کنیم برداشت این جلسه چند برابر می شود، رها کنیم و چشم و گوش بسته دنبال طرحی برویم که به ما تحمیل شده است؟ شاید این تعبیر صحیح نباشد ولی بالاخره قریب به آن است و به ما تحمیل شده است. بنابراین من فکر می کنم تردیدی نباشد که هر چند زودتر طرح های مختلفی که از طرف نمایندگان تهیه شده است در این جا مورد بررسی قرار گیرد و انتخاب اصلح کنیم و مطابق آن ان شاءاللّه مشغول به کار شویم.
نایب رئیس (بهشتی) : از آقایان منشی ها خواهش می کنم مراقبت بفرمائید دوستانی که نوبت بخواهند، نوبت شان رعایت بشود. همین طور که اول عرض کردم این جلسه را با سنت اداره می کنیم ، آن هم نه سنت به معنای همه سنت های پارلمانی معهود ، چون یکی از دوستان می فرمودند با سنتی که واقعاً بتوانیم با وقت کمتر و با عدالت بیشتر این مبحث را تمام بکنیم ، بعد بنده بر طبق آئین نامه عمل خواهم کرد. به هر حال آقای دکتر شیبانی پیشنهاد کرده اند که جناب دکتر سحابی وزیر مشاور در امور طرح های انقلابی که تشریف دارند، بیایند و دلایل خودشان را در مورد این که چرا این آئین نامه را برای بررسی قانون اساسی پیشنهاد کرده اند، بفرمائید. البته فقط در این بخش، بخش های دیگر را در جلسات دیگر توضیح خواهند فرمود. این آئین نامه قبلا به وسیله آقایان تهیه شده، به شورای انقلاب آمده، شورای انقلاب فرصت رسیدگی در جلسه عمومی را نداشته، کمیسیون مختلطی انتخاب کرده از دولت و شورا، چون طبق روال می بایست طرحی که آقایان تهیه کرده اند، اول برود هیأت دولت رسیدگی بشود بعد آن جا عیناً یا با اصلاحاتی تصویب شود، آن وقت بیاید به شورای انقلاب رسیدگی بشود. چون وقت کم بود، تصمیم براین شد که یک کمیسیون مختلط از بعضی اعضای هیأت دولت و بعضی از اعضای شورای انقلاب مسؤولیت این کار را به عهده بگیرند. این طرحی که ملاحظه می فرمائید، مصوب آن کمیسیون است. معمول این است که به پیشنهاد رأی گرفته می شود، اجازه بفرمائید، وقت را صرف رأی گیری نکنیم. به هر حال توضیحات ایشان برای همه ما می تواند مفید باشد. هم چنان که توضیحاتی که آقایان داده اند، مفید بود (...
ربانی شیرازی : بسم اللّه الرحمن الرحیم آن چه که به نظر می آید حضار در مجلس، منتخبین ملتند برای یک کار تخصصی، یعنی بررسی پیش نویس قانون اساسی که آیا این قانون، این پیش نویس، انطباق با قوانین اسلامی دارد یا ندارد؟ که اگر ندارد آن را منطبق با اسلام بسازند. بنابراین کار آقایان یک کار تخصصی است و برنامه کار تخصصی را هم متخصصان می توانند تعیین نمایند. کسانی که خارج از این عده هستند نمی توانند برنامه کار آن ها را تعیین کنند، مخصوصاً این که تعیین این برنامه در کیفیت قانونی که بعداً مورد رسیدگی واقع می شود، دخالت دارد. به این معنی که ما می توانیم این برنامه را چند جور تدوین کنیم یکی این که جمع مواد قانون از نظر آقایان بگذرد و روی آن تحقیق و تدقیق نمایند و یک قسمت این که نه، بیائید هر قسمتی را به دست گروهی بسپارید که لازمه اش این است که دقت کافی و تحقیق در تمام مواد آن حاصل بشود. روی این اصل من خیال می کنم که تهیه برنامه وظیفه خود آقایان است و نه از طرف گروه دیگری که خارج از صلاحیت آنها می باشد. علاوه بر این ما منتخب مردمیم نه منتخب شورای انقلاب یا دولت که بخواهند برای ما برنامه ریزی کنند. این یک مطلب است، مطلب دوم در رابطه با خود برنامه، آن چیزی که به نظر بنده می آید کمیسیون های چند نفری تشکیل بشود، کلیه اصول در حدود 150 تا 200 اصل است به اختلاف پیش نویس ها. بعضی در حدود 150 و بعضی در حدود 200 اصل است. یک ماه هم ما وقت داریم اگر یک کمیسیون دوازده نفری را تعیین کنیم می توانیم روزی 5 تا 7 اصل را در آن بگنجانیم و آن اصولی را که برای کمیسیون ها تعیین می کنیم، تمام افراد کمیسیون ها می توانند آن را با دقت و تحقیق بررسی کنند. بنابراین کمیت کار که به این نحو است کیفیتش هم به همین نحو باشد.
نایب رئیس (بهشتی) : جناب آقای ربانی عذر می خواهم اول درباره اصل تصویب آئین نامه می خواهیم صحبت بکنیم، نظرات آقایان درباره کیفیت در مرحله بعدی است.
ربانی شیرازی : پس اگر بحث درباره اصل برنامه است و فعلا کیفیت مورد توجه نیست، بنده عقیده ام این است که برنامه را خود آقایان باید تعیین نمایند. دیگر عرضی ندارم.
نایب رئیس (بهشتی) : دو نفر از آقایان وقت خواسته اند قبل از کفایت در مذاکرات می توانیم بحث را ادامه دهیم. آقای منتظری بفرمائید.
رئیس (منتظری) : اعوذ باللّه من الشیطان الرجیم بسم اللّه الرحمن الرحیم با تأیید فرمایشات آقای ربانی، به عنوان تأکید عرض کنم که کاری است اساسی که سی و پنج، شش میلیون جمعیت ایران به عهده آقایان گذاشتند و ملتی که این همه خون داده است، این همه خسارت دیده است، شما را انتخاب کرده برای این که یک قانون صددرصد اسلامی در کشور ما به مورد عمل گذاشته شود. این ملت به آقایان اعتماد کرده اند و متد و روش کار بسیار مؤثر است که این کار خوب انجام شود، یا بد انجام شود. بنابراین وقتی که آقایان موظفند که کار را خوب انجام بدهند قهراً بایستی آن متد و روش کار را خود آقایان با عقل خودشان، با فکر خودشان، انتخاب کنند، که در یک چهارچوب معینی فکر شما را محصور نکرده باشند. که بگویند باید در این چهارچوب فکر کنید، نه، آزاد باشید. اگر برای مذاکرات حد و مرزی معین می شود، حد و مرزی است که با فکر خودشان تنظیم کرده اند و اصول قانون اساسی را بررسی می کنند. این که فرمودند شورای انقلاب، ما همه مخلص شورای انقلاب هستیم ولی می دانید که شش، هفت ماه از مدت انقلاب می گذرد، البته باز هم باید باشد ولی آن چه مردم باید صددرصد حرف شورای انقلاب را عمل کنند، در صورتی است که یک چنین آزادی عملی نداشته باشند که در انتخابات آزادی بیایند و رأی بدهند و نمایندگان خود را انتخاب کنند و آن ها را که اعتماد دارند به مجلس بفرستند. در یک چنین وقتی دیگر نمی شود گفت شورای انقلاب، شورای انقلاب مال وقت اضطرار و وقت جنگ است، در وقتی که تازه انقلاب شده است. اگر آرامش در کشور ما نبود، پس انتخابات آزادی هم نبوده. ما مدعی هستیم که آرامش برقرار شده و ملت آزادانه توانسته است رأی بدهد و منتخبین خودشان را به مجلس بفرستند و منتخبین کار خود را انجام بدهند و کار خوب انجام بدهند و کار خوب انجام دادن توقف دارد به این که آزاد باشند، دست و پایشان را در پوست گردو نگذارید و بگوئید شما موظفید که این جور کار کنید. بنابراین روش کار این است که خود آقایان باید انتخاب کنند. متشکرم.
نایب رئیس (بهشتی) : آقای مکارم شیرازی بفرمائید.
مکارم شیرازی : بسم اللّه الرحمن الرحیم قسمتی از عرایضی را که بنده می خواستم بکنم، جناب منتظری و جناب آقای ربانی بیان کردند. چیزی را که بنده می خواهم اضافه کنم این است که آئین نامه داخلی این مجلس در واقع بیان طرز تفکر هیچ کس نمی تواند باشد که به من بگوید این چنین فکر کن. من باید خودم ببینم چگونه بهتر می توانم فکر کنم و اصولا شورای انقلاب مربوط به مسائل کلی مملکت است و من فکر می کنم که اصلا با همه احترامی که برای شورای انقلاب قائل هستیم، مسأله از حدود صلاحیت شورای انقلاب بیرون است، برای این که کار من و فکر من و روش فکر من از هم جدا نمی تواند باشد. این آئین نامه ای که تنظیم شده تا آن جائی که من اشاره ای در جراید دیده ام متأسفانه هنوز اصلش را به ما نداده اند و فقط اشاره ای در جراید بود. اگر آن باشد، من فکر می کنم خیلی از فکرهای ما به هدر رفته باشد. وقتی من این چنین تصور می کنم آن وقت چگونه می توانم طبق این آئین نامه به نفع قانون اساسی ابراز نظر بکنم؟ روشی که نمی توانم دفاع از قانون اساسی کنم آن روش را به من کسی تحمیل کند و بگوید مطابق این روش فکر کن، مطابق این روش اظهار نظر کن، مطابق این روش قانون اساسی تنظیم کن، اگر من می خواهم تنظیم و تصویب کنم، پس روش و طرز فکر را هم، من باید انتخاب بکنم و ما قبلا با رفقا، پر از صفا و صمیمیت و تفاهم نشسته بودیم و بررسی می کردیم. یک طرح هائی هست که خیلی بهتر از طرحی است که از طرف شورای انقلاب پیشنهاد شده اگر آن طرح ها عملی بشود فکر می کنم برداشت این جلسه، چند برابر بشود. آیا صحیح است آن طرحی را که ما فکر می کنیم اگر مطابق آن رفتار کنیم برداشت این جلسه چند برابر می شود، رها کنیم و چشم و گوش بسته دنبال طرحی برویم که به ما تحمیل شده است؟ شاید این تعبیر صحیح نباشد ولی بالاخره قریب به آن است و به ما تحمیل شده است. بنابراین من فکر می کنم تردیدی نباشد که هر چند زودتر طرح های مختلفی که از طرف نمایندگان تهیه شده است در این جا مورد بررسی قرار گیرد و انتخاب اصلح کنیم و مطابق آن ان شاءاللّه مشغول به کار شویم.
نایب رئیس (بهشتی) : از آقایان منشی ها خواهش می کنم مراقبت بفرمائید دوستانی که نوبت بخواهند، نوبت شان رعایت بشود. همین طور که اول عرض کردم این جلسه را با سنت اداره می کنیم ، آن هم نه سنت به معنای همه سنت های پارلمانی معهود ، چون یکی از دوستان می فرمودند با سنتی که واقعاً بتوانیم با وقت کمتر و با عدالت بیشتر این مبحث را تمام بکنیم ، بعد بنده بر طبق آئین نامه عمل خواهم کرد. به هر حال آقای دکتر شیبانی پیشنهاد کرده اند که جناب دکتر سحابی وزیر مشاور در امور طرح های انقلابی که تشریف دارند، بیایند و دلایل خودشان را در مورد این که چرا این آئین نامه را برای بررسی قانون اساسی پیشنهاد کرده اند، بفرمائید. البته فقط در این بخش، بخش های دیگر را در جلسات دیگر توضیح خواهند فرمود. این آئین نامه قبلا به وسیله آقایان تهیه شده، به شورای انقلاب آمده، شورای انقلاب فرصت رسیدگی در جلسه عمومی را نداشته، کمیسیون مختلطی انتخاب کرده از دولت و شورا، چون طبق روال می بایست طرحی که آقایان تهیه کرده اند، اول برود هیأت دولت رسیدگی بشود بعد آن جا عیناً یا با اصلاحاتی تصویب شود، آن وقت بیاید به شورای انقلاب رسیدگی بشود. چون وقت کم بود، تصمیم براین شد که یک کمیسیون مختلط از بعضی اعضای هیأت دولت و بعضی از اعضای شورای انقلاب مسؤولیت این کار را به عهده بگیرند. این طرحی که ملاحظه می فرمائید، مصوب آن کمیسیون است. معمول این است که به پیشنهاد رأی گرفته می شود، اجازه بفرمائید، وقت را صرف رأی گیری نکنیم. به هر حال توضیحات ایشان برای همه ما می تواند مفید باشد. هم چنان که توضیحاتی که آقایان داده اند، مفید بود (...
خامنه ای : به نظر من توضیح آقای سحابی وجهی ندارد زیرا ایشان می خواهند درباره علت پیشنهاد کردن این آئین نامه توضیح بدهند، حال آن که ما اساساً موضوع آن را رد کرده ایم و گفتیم که مجلس رأساً صلاحیت دارد نظام نامه را خودش بنویسد، نه هر مقام دیگر و این امر حاکم و وارد بر مطلب ایشان است و موضوع سخن ایشان را منتفی می کند و لزومی ندارد وقت صرف کنیم)...
نایب رئیس (بهشتی) : از آقای خامنه ای و دیگران خواهش می کنم بدون نوبت صحبت نفرمایند و هر کس هر صحبتی دارد لطفاً نوبت بگیرد. پیشنهادی رسیده است، طبق سنت پارلمانی یک موافق و یک مخالف روی پیشنهاد صحبت می کنند. اگر موافق باشید آقای سحابی راجع به این آئین نامه در مدت کوتاهی در همین جلسه توضیح بدهند، بنابراین کسانی که با این پیشنهاد که آقای سحابی توضیح بدهند، موافقند، خواهش می کنم قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رأی کافی نیست این پیشنهاد رد شد.
+ نوشته شده در سه شنبه پانزدهم شهریور ۱۳۹۰ ساعت 20:53 توسط خودکار کم رنگ
|