مشروح مذاکرات تدوین قانون اساسی قسمت ششم
جلسه در ساعت هفده روز بیست و هشتم مرداد ماه 1358 هجری شمسی برابر با بیست و پنجم رمضان المبارک 1399 هجری قمری به ریاست آقای سید محمد علی انگجی (نایب رئیس سنی) تشکیل شد.
1ـ اعلام رسمیت جلسه و بحث پیرامون کیفیت کار مجلس
نایب رئیس (انگجی) : جلسه رسمی است چون وظیفه هیأت رئیسه موقت، برگزاری انتخابات هیأت رئیسه دائمی است بدین ترتیب کار انتخاب هیأت رئیسه دائمی شروع می شود.آقای موسوی قهدریجانی بفرمائید.
موسوی قهدریجانی :بسم اللّه الرحمن الرحیم با عرض معذرت از طرف ریاست محترم از مشکلاتی که صبح پیش آمد و خود ایشان هم بدواً به علت کهولت سن و ناراحتی مزاج عذر خواسته بودند برنامه را ادامه می دهیم و از برادرانی که وقت گرفته بودند به علت این که کفایت مذاکرات تصویب شده عذر می خواهیم و انتخابات را شروع می کنیم.عده ای از نمایندگان : کاندیداها را معرفی بفرمائید.
عضدی : کسی به عنوان کاندیدا معرفی نشده است بنابراین آقایان می توانند هر کسی را مایل بودند شخصاً انتخاب بفرمایند و یا کسانی که برای ریاست و نیابت ریاست و دبیر و دو منشی داوطلب هستند می توانند شخصاً خود را کاندیدا کنند و یا اگر برادران، کسانی را می خواهند کاندیدا کنند، در این جا مطرح بفرمایند. بنده آیت اللّه منتظری را برای ریاست و آقای دکتر بهشتی را برای نایب رئیس و آقای دکتر روحانی و موسوی را به عنوان منشی و آقای دکتر آیت را برای دبیری پیشنهاد می کنم.
نایب رئیس (انگجی) : آقای حجت الاسلام ربانی بفرمائید.
ربانی رانکوهی : بسم اللّه الرحمن الرحیم اگرچه قبل از ظهر پیشنهاد کفایت مذاکرات تصویب شد، اما تصور می کنم که کفایت مذاکرات در مورد چیزی که ما الان در آن بحث می کنیم نبود. بعضی نظر داشتند که درباره آئین نامه صحبت شود و بعضی صحبت از اصل قانون اساسی داشتند در این باره کفایت مذاکرات داده شد اما درباره این مطلب که الان ما می توانیم هیأت رئیسه را انتخاب کنیم یا نه، صحبتی نشد. تصور می کنم اولین کاری که باید انجام گیرد، انتخاب هیأت رئیسه است که باید به نحو صحیحی انجام گیرد. یعنی باید از آقایان نمایندگان رأی گیری شود که اگر موافقت دارند، قبل از هر چیز هیأت رئیسه مجلس طبق آئین نامه ای که قبلاً پیشنهاد شده بود، انتخاب شود. در صورتی که رأی موافق دادند. آن وقت است که انتخابات هیأت رئیسه را طبق همان آئین نامه انجام خواهیم داد و به این ترتیب بعد از این هم مورد اشکال قرار نمی گیرد. بنابراین ابتدا نسبت به این مطلب رأی گیری می شود که آیا قبل از هر کاری هیأت رئیسه طبق این آئین نامه انتخاب بشود یا خیر؟ این پیشنهاد من است که اگر آقایان موافقت کردند و رأی موافق به این نحوه انتخاب دادند، کاندیدا برای ریاست و نیابت و دبیری و دو منشی تعیین شود.
نایب رئیس (انگجی) : استدعا می کنم که نمایندگان محترمی که با پیشنهاد آقای حجت الاسلام ربانی مبنی براین که انتخابات هیأت رئیسه را الان شروع بکنیم، موافقت دارند قیام بفرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. خواهش می کنم اگر غیر از این کاندیداهائی که معرفی شد کاندیداهائی را در نظر دارید معرفی بفرمائید در غیر این صورت مجاز هستید به هر کسی که می خواهید رأی دهید. آقای هاشمی نژاد بفرمائید.
هاشمی نژاد : بسم اللّه الرحمن الرحیم با توجه به آن چه که دارد پیش می آید وقت ما روی یک سری مسائل غیر ضروری به مصرف می رسد و من فکر می کنم در آینده از نظر وقت مشکلاتی خواهیم داشت، راجع به کفایت مذاکرات رأی گرفتید و این مسأله تمام شده بود و دیگر ضرورتی نداشت که دوباره مطرح شود. راجع به مرحله بعدی یعنی انتخاب هیأت رئیسه که مرکب از یک رئیس و یک نایب رئیس و یک دبیر و دو منشی بود و پیشنهاد برادرمان جناب مهندس سحابی مرکب از دو بخش بود اول کفایت مذاکرات و دنباله اش رأی گرفتن برای انتخاب هیأت رئیسه که این مسأله صبح تعیین تکلیف شد و خاتمه یافت. بنابراین طرح این موضوع دیگر ضروری نیست و در این جا به نظر من ضرورتی ندارد که افراد بیایند و کاندیداهای شان را معرفی کنند و خود این عمل رأی را از حالت مخفی بودن بیرون می آورد. بنابراین پیشنهاد می کنم اجازه بفرمائید به همان ترتیب که صبح تصویب شد عمل شود. آقایان نمایندگان به کسانی که در نظر دارند رأی دهند و زودتر بتوانیم در متن کار وارد شویم.
نایب رئیس (انگجی) : آقای مهندس سحابی بفرمائید.
مهندس سحابی : من آقای آیت اللّه طالقانی را به سمت رئیس و آقای آیت اللّه دکتر بهشتی را به سمت نایب رئیس و آقای استاد ابوالحسن بنی صدر را به سمت دبیر و آقایان اکرمی و دکتر نوربخش را به سمت منشی معرفی می کنم.
2ـ انتخاب رئیس، نایب رئیس، دبیر و دو منشی نایب رئیس
(انگجی) : برای انتخاب هیأت رئیسه اخذ رأی می شود.
(در این هنگام آقایان منشیان و یک نفر ناظر در محل اخذ رأی حاضر شدند و نمایندگان به ترتیب زیر رأی دادند.
آقایان: دکتر آیت - جعفر اشراقی - سید کاظم اکرمی - میرزا محمد انواری - حاج شیخ هادی باریک بین - دکتر محمد جواد باهنر - حاج شیخ محمد تقی بشارت - دکتر ابوالحسن بنی صدر - دکتر سید محمد حسینی بهشتی - دکتر سرگن بیت اوشانا - سید اکبر پرورش - عبداللّه جوادی آملی - محمد جواد حجتی کرمانی - سید منیر الدین حسینی هاشمی - شیخ عبدالرحمن حیدری - حاج آقا حسین خادمی - هرای خالاتیان - سید محمد حسینی خامنهای - سید حسن طاهری خرم آبادی - شیخ ابوالقاسم خزعلی - مهندس عزیز دانش راد - سید عبدالحسین دستغب - عبدالرحیم ربانی - محمد مهدی ربانی رانکوهی - شیخ حسینعلی رحمانی - محمد رشیدیان - دکتر محمود روحانی - جعفر سبحانی - مهندس عزت اللّه سحابی - موبدرستم شهزادی - دکتر عباس شیبانی - لطف اللّه صافی - سید عبداللّه ضیائی نیا - سید محمود طالقانی - سید جلال طاهری - جبیب اللّه طاهری - علی محمد عرب - حسن عضدی - مولوی عبد العزیز ملازاده - جواد فاتحی - جلال الدین فارسی - میرزا علی فلسفی تنکابنی - محمد فوزی - دکتر علی قائمی امیری - سیدعلی اکبر قرشی - شیخ محمد کرمی - سید جعفر کریمی دیو کلاهی - سید محمد کیاوش - خانم منیره گرجی - دکتر علی گلزاده غفوری - علی مراد خانی ارنگه - میرزا علی مشکینی - شیخ ابوالحسن مقدسی شیرازی - مهندس رحمت اللّه مقدم مراغهای - ناصر مکارم شیرازی - سید موسی موسوی قهدریجانی - سید میر کریم موسوی کریمی اردبیلی - سید محمدعلی موسوی جزایزی - حاج سید اسمعیل موسوی زنجانی - حسینعلی منتظری نجف آبادی - حمید اللّه میرمرادزهی - سید محمد حسن نبوی - دکتر سید احمد نوربخس - سید حبیب هاشمی نژاد - شیخ محمد یزدی.
(آراء مأخوذه قرائت و استخراج شد و نتیجه به قرار زیر اعلام گردید.)
نایب رئیس (انگجی) : آقای آیت اللّه منتظری با 40 رأی به ریاست مجلس خبرگان و آقای دکتر بهشتی با 40 رأی به سمت نایب رئیس و آقای دکتر آیت با 24 رأی به سمت دبیر و آقایان دکتر روحانی با 38 رأی و آقای عضدی با 37 رأی به سمت منشی انتخاب شدند.